| ||
|
Strona Główna Starożytna Grecja i Rzym: Słynne utwory: BIBLIA: |
Apokalipsa (z gr apokalipsis - objawienie, odsłanianie) to jedna z ksiąg Nowego Testamentu przypisywana św Janowi - apostołowi, który miał ją stworzyć na wyspie Patmos. Księga prorocza, bogata w symbole stanowiące przedmiot licznych objaśnień. Apokalipsa oddziaływała bardzo silnie na literaturę mistyczną, wszelkiego rodzaju proroctwa, a w XX w. na katastrofizm. Apokaliptyka - gatunek piśmiennictwa religijnego uprawiany w judaizmie i w okresie wczesnego chrześcijaństwa (zwłaszcza II i III w.). Na apokaliptykę składały się zapisy objawień obejmujące skomplikowaną symbolikę, wątki baśniowe i fantastyczne oraz refleksje na temat historii i przyszłości. Naczelny motyw - walka dobra ze złem - przedstawiony był jako konflikt światła i ciemności. Apokalipsa to najbardziej tajemnicza księga Nowego Testamentu. To szczególny rodzaj wypowiedzi biblijnej opisującej tajemnice czasów ostatecznych i wyjaśniającej sens dziejów. W Starym Testamencie znajduje się kilka takich cudownych opisów w Księdze Izajasza, Ezechiele, Daniela. W Nowym Testamencie istnieją także wypowiedzi apokaliptyczne. Najważniejsza jest Apokalipsa, która jako ostatnia księga Bibli kończy historię świętą, której początki znamy już z Księgi Rodzaju. Autorstwo Apoklaipsy przypisujemy tradycyjnie Janowi. Księga powstała w czasie prześladowań pierwszych chrześcijan, zapoczątkowanych w 64 r. za Nerona. Tradycja wiąże przeżycia mistyczne św Jana z wyspą Patmos, dokąd został karnie zesłany z Efezu za rządów Domicjana w 95 r. Księga zawiera wizje apokaliptyczne o sądzie ostatecznym i ma wyraźne piętno prorockie, św Jan nie tylko przepowiada przyszłe losy, ale także napomina, grozi, pociesza, przedstawia ostateczną walkę dobra ze złem kończącą dzieje świata. Adresatami Apokalipsy były przede wszystkim prześladowane przez cesarstwo gminy chrześcijanskie Azji Mniejszej nad którymi roztaczał swoją opiekę apostolską. W tamtych chwilach wyznawcom Jezusa z Nazaretu bardzo potrzebne były słowa otuchy. Wielu chrześcijan zostało zabitych, innych uwięziono za wiarę, ale najgorsze miało dopiero nadejść. Rzym wprowadził obowiązkowy kult cesarza. Dlatego trzeba było pokazać, że Bóg rządzi światem i Chrystus, a nie cesarz jest panem historii. Księga ma jednak wymiar ponadczasowy, uniwersalny: ukazuje zmaganie się zła i dobra, chaos i upadek ludzkości oraz przywracanie światu ładu i sensu wymiarze eschotologicznym (gr eschatos - ostateczny). Jan przekazał w swojej księdze objawienie losów Kościoła w bliższej i dalszej przyszłości - aż do powtórnego przyjścia Chrystusa. Posłużył się wizjami symblolicznymi dotyczącymi rzeczy ostatecznych. Z proroctem łączy zaś Apokalipsę to, że jej autor jawnie wystepuje w imieniu Boga - nie tylko poucza o przyszłości, ale i napomina, grozi lub pociesza. Apokalipsa pełna jest niejasnych symboli, od stuleci inspirujących myślicieli i artystów np.
Złamanie siedmiu tajemnych pieczęci otwiera ostatni akt w dziejach świata. Siedmiu aniołów dmie w sądny dzień w siedem trąb. Siódemka jest cyfrą boską. Licba bestii - szatana to 666. Dzieło posiada jednolitą konstrukcję, w ramach, której można wyodrębnić trzy kompleksy kompozycyjne, zawierjące po siedem symboli: 7 pieczęci, 7 trąb i 7 czasz. Apokalipsę rozpoczyna Prolog i wizja inauguracyjna autora. Po nich następują listy do siedmiu Kościołów, w których uwidocznił się Konflikt z Żydami oraz z imperium rzymskim. Zachętą do wytrwania w wierze są wizje prorocze stanowiące dalszy ciąg księgi i ukazujące zwycięsto Chrystusa nad złem i szatanem, a wraz z nim zwycięsto na potęgami tego świata. Ujawnienie planu bożego w stosunku do całej ludzkości, wizja nieba, walka szatana o zachowanie władzy nad światem, sąd nad Babelem stanowią treść dalszych rozdziałów. Ostatnie trzy rozdziały mówią o zwycięstwie Chrystusa, a kończący księgę epilog zapowiada jego paruzję (paruzja- według Nowego Testamentu dzień powtórnego przyjścia Jezusa na ziemię, dzień jego ostatniego zwycięstwa nad mocami ciemności). Apokalipsa obrosła w liczne komentarze i nieustannie odradza się w ikonografii i literaturze. W literaturze polskiej wątek apokalipsy odnawia się nie tylko w licznych wizjach sądu ostatecznego ale także w świadmości ludzi współczenych w wymiarze historycznym i katastroficznym np. okres drugiej wojny światowej nazywano: "apokalipsą spełnioną".
|
|
