Cyceron, Marcus Tullius Cicero, (106 - 43 r. p.n.e.)

Rzymski polityk (jako konsul udaremniał spisek Kataliny), ale przede wszystkim pisarz i najznakomitszy mówca rzymski.  Autor wielu mów sądowych i politycznych (m.in. 44 po zamordowaniu Cezara i 14 atakujących Marka Antoniusza, którego uważał za wroga republiki). Cechowała je erudycja, polot i dowcip.  Pisał również dzieła retoryczne dotyczące teorii wymowy, doboru materiału, sposobu wygłaszania przemówień, stylu i języka, rozwijając poglądy Greków. Jest również autorem pism filozoficznych, z których najbardziej znane są rozmowy Rozmowy tuskulańskie (Disputationes Tasculanae), O państwie (De republica), O naturze bogów (De natura deorum), O przyjaźni (Deamicitia). Z mów najsłynniejsze to o obronie poety Archiasza oraz cztery mowy przeciw Katylinie, z których najbardziej znana jest pierwsza. Zachował się także zbiór korespondencji prywatnej Cycerona - ponad 900 listów, z których można poznać życie codzienne Rzymian owych czasów. Cyceron był czynny politykiem, obrońcą republikańskiego Rzymu, co przypłacił życiem. W czasie wojny domowej po śmierci Juliusza Cezara został zamordowany przez jednego z siepaczy kandydatów do objęcia władzy, Antoniusza. Sława Cycerona wynikała przede wszystkim ze świetnego stylu. Nikt nie potrafił pisać po łacinie tak zwięźle, a zarazem poetycznie. Doskonała równowaga między jasnością i prostotą a ozdobnością jego języka kontrastowały z surowością znakomitej prozy Juliusza Cezara.

Jako eklektyk kształtował swoje poglądy biorąc za punkt wyjścia kilka systemów filozoficznych. Popierał etykę stoicką, krytykował swobodę obyczajów. Stworzył łacińską terminologię filozoficzną. Zapoznał Rzym z filozofią grecką a w swoich dziełach konfrontował myśl grecką z rzymską tradycją i rzeczywistością. Jego dzieła wywarły spory wpływ na twórców europejskich.