Epoka starożytna, streszczenia mitów, Iliada, Odyseja

Starożytny świat Rzymian pojawia się znacznie poźniej w dziedzinie dokonań literackich, wtedy kiedu epoka Hellady już się zamknęła, a rozwija się kultura hellenistyczna dzięki Aleksandrowi. Rzymianie bardzo wiele wzięli od Greków w sferze wiary i literatury.
Do kultury europejskiej wnieśli też własny oryginalny wkład np. Owidusz, Horacy, Seneka. Świat rzymskiej literatury pełen jest moralności oraz etyki.
Mimo prześladowań kultura chrześcijańska rozwinęła się na dawnych przestrzeniach Hellady i Rzymu. Wchłonęła też dorobek starożytnego wschodu: święte księgi Hebrajczyków.

W literaturze starożytnego Rzymu można wyróżnić następujące epoki literackie:

ARCHAICZNĄ (240-80 r. p.n.e.) - rozpoczęta wystawieniem przez Liwiusza Andronika tragedii i komedii greckich w przeróbce łacińskiej. Epikę zainicjowaną przykładem Odysei, którą Newiusz wzbogacił poematem narodowym "Bellum Pucinum" o I woejnie punickiej. Wyksztaciła się satyra(Lucyliusz), epigramat(Liwiusz), a dzieło Katona Starszego "Origines"dało poczatek historiografii w języku łacińskim.
CYCEROŃSKĄ (80-30 r. p.n.e.) - nazwa pochodzi od imnienia filozofa i mówcy Cycerona, który spopularyzował główne gatunki filozofii elektycznej szkoły średniej Stoi, nowej akademii i Perypatu oraz epikureizmu. W autobiografii historycznej sporą rolę odegrały pamiętniki Cezara, literaturę społeczno-polityczną reprezentował Salustriusz, nauke prawa rozwinął Sulpicjusz Rufus, a w pozeji i grupa tzw neoteryków wstąpiła z nowatorskim w formie i treścią programie literackim.
AUGUSTOWSKĄ (30 r. p.n.e.- 14r. n.e.) - nazwana złotym wiekiem poezji rzymskiej, reprezentowanej przez Horacego, autora "Carmen saeculare", satyr jamulów i pieśni. Wtedy to zrodziła się rzymska elegia miłosna(Gallus, Owidiusz). Wergiliusz największy ówczeny przedstawiciel epiki rzymskiej stworzył "Georgiki", będące pochwałą pracy rolnika i "Eneidę", zwana też rzymską kontynuacją Iliady Homera.
CESARSKĄ (I-Vw) - w której piśmiennictwo pierwszych wieków naszej ery pozostawało pod wpływem retoryki, zaś filozofia ograniczała się do zagadnień etycznych. Prozę literacką reprezentowała parodia romansu greckiego, a zretoryzowana poecja stała się elitarna w stylu i w języku. Pojawiła się pantomima, ale zaczynał się wyraźny upadek tgadedii, prawdziwą wartość przedstawiały jedynie niesceniczne tragedie Seneki Młodszego.
Na przełomie I i II w przypadła działalność największego historyka rzymskiego, Tacyta. Wiek później pojawili się pierwsi wybitni chrześcijńscy pisarze łacińscy, a na przełomie IV/V w działał znakomity pisarz chrześcijański Augustyn, biskup Hoppong.

Rozkwit prozy:
Najwybitniejszym mówcą i prozaikiem starożytniości był Cyceron. Jego życie przypadało na burzliwy okres walk o władzę w Rzymie. Powoli przemija czas ustroju republikańskiego - nastawała zaś epoka cezarów. Wewnętrzne konflkity trawiące wówczas Rzym stawiały przed literaturą doraźne cele polityczne.
Miała ona być orężem w walce o polityczną domincaję. Twórczość Cycerona to przede wszystkim świetne mowy, broniące bądź atakujące czołowych polityków rzymskich. Inny prozaik: TACYT

Początki:
Rzym podbił Grecję, ale kultura grecka podbiła Rzymian. To literatura grecka dostarczyła rzymianom wzorcowych arcydzieł i w pełni już ukształtowanych form artystycznych.
Na grekach opierał się słynny komediopisarz Plaut, którego Miles Glorious (Żołnierz samochwał) zrobił światową karierę. Bohater tego utworu to dumny pyszałek, wiecznie perzechwalający się swoimi czynami, to posatać, która miała w literaturze europejskiej szczególnie długi żywot (jego potomkami są np. Papkin z Zemsty Aleksandra Fredry czy też pan Zagłoba z Sienkiewiczowskiej Trylogii).
Niejeden poeta rzymski próbował też podążyć śladami Homera.
Modzie na kulturę grecką próbował przeciwstawić się Katon - sławny poliyk i mówca z okersu woejen punickich (III-I w pne), który jednak przeszedł do historii bardziej jako ideał cnót obywatelskich i surowych obyczajów niż jako literat.
Na to jak wielki wpływ miała kultura grecka na rzymską wskazują chociażby rodzaje sztuk rzymskich:
1. fabuła palliata od pallimu - stroju greckiego, w którym wysępowali aktorzy, były to komedie wzorowane na sztukach greckich.
2. fabuła togata, komedie o tematyce rzymskiej, w której kostiumem była toga.
3. fabula praetexta tragedia o tematyce narodowej, cieszy się mniejszym powodzeniem bo w teatrze Rzymianie szukali rozrywki, jednym z twórców był np. Seneka.

POEZJA:
Oktawian August i liczni przedstawiciele arystokracji sprzyjali poezji. Rozwój poezji wynikał z polityki, która ogrzniczała swobody demokratyczne Rzymian. Rzymianiae najwyżej cenili praktyczne formy użytkowania literatury np. mowa, związana bezpośrednio z aktywnością polityczną obywateli.
Poezja zwłaszcza liryczna była często prywatna i dlatego zwycięski Oktawian August patrzył na nią łaskawym okiem.
Modne stały się różnego rodzaju towarzystwa literackie, za pióra chwytali niemal wszyscy obywatele, z czego śmiał się poeta rzymski Horacy: " Czyż umiemy, czy nie- wszyscy piszemy wiersze".
Rozkwit poezji rzymskiej przypada więc na czasy Oktawiana Augusta, zwana wiekiem kultury rzymskiej. W okresie tym działali najwybitniejsi poeci: Wergiliusz, Horacy, Owidiusz.

Po śmierci Oktawiana Augusta (14 r. n.e.) literatura rzymska przeżyła wyraźny kryzys.
Pojawiają się wciąż jeszcze wubitni twórcy, tacy jak wielki filizof, tragik Seneka czy też słynny znawca sztuki i pisarz z epoki Nerona Petroniusz, którego Henryk Sienkiewicz uczynił jednym z bohaterów "Quo Vadis".
Mistrzowskie epigramaty wychodziły spod pióra Marcjalisa. Złoty wiek kultury rzymskiej już nigdy jednak nie powrócił...