|
Bogowie naczelni:
Janus - duch drzwi i bram, wejść, przejść i wyjść. Bóstwo końca i początku. Później czczony jako źródło wszechrzeczy, czyli stwórca także bogów i ludzi.
Jowisz (Jupiter) - podobny do Zeusa. Głównie bóg światłości. Poświęcone mu były idy każdego miesiąca, przypadała na nie pełnia księżyca. Decydował o deszczu i suszy, urodzaju na polach i w winnicach. Używał gromu, który był objawem jego gniewu. Ku jego czci urządzano uroczystości zwane Triumfami. Były aktem najwyższego uwielbienia dla patrona narodu, dawcy zwycięstw i chwały. Uroczystość posiadała bogatą oprawę, a kapłani którzy ją odprawiali byli zobowiązani do przestrzegania wielu zakazów.
Mars - bóg wojny, którego przedstawiano z włócznią i wilkiem. Bronił nie tylko granic, a także pól i urodzajów. Jego kapłani - saliowie chodzili odziani w purpurowe tuniki i płaszcze.
Minerwa - jej imię oznaczało myśl, siłę duchową. Była opiekunką sztuk i rzemiosł.
Junona - żona Jowisza. Święto na jej cześć obchodzono w marcu i zwano je Matronaliami. Opiekowała się żonami, matkami i małżeństwami.
Terminus - bóg miedzy i granic, bóstwo chłopskie, pilnował kamieni granicznych. Składano mu ofiary z mleka, owoców i miodu.
Bóstwa domowe i zmarłych:
Orcus był krainą zmarłych, którą zamieszkiwały duchy manes. Święta ku czci zmarłych obchodzono 21 lutego i nazywano je Feraliami oraz w połowie maja - Lemuria, wierzono, że dusze wychodzą wtedy z grobów i błądzą po świecie w postaci upiorów (lemurów).
Junny i geniusze - opiekowały się kobietami i mężczyznami.
Lary i penaty - dobroczynne bóstwa ogniska domowego.
Westali - 6 kapłanek opiekunek państwa. Zajmowały się utrzymywaniem ognia w świątyni Westy.
Bóstwa ziemi, pól, lasów i źródeł:
Mater, Tellus Mater, Dea Dia - prastara bogini pola uprawnego, która pozwalała ziemi rodzić plony, a ziarnu kiełkować. Jej kultem zajmowało się 12 braci rolnych. Uroczystości na jej cześć przypadały na koniec maja i trwały trzy dni. W darze składano jej głównie wino i kadzidła.
Venus - opiekunka ogrodów warzywnych.
Ops - opiekunka żniw.
Flora - opiekunka kwiatów i radości wiosennej.
Saturn - bóg zasiewów.
Faunus - bóg lasów, dobry duch leśnych gąszczy.
Pales - opiekował się bydłem i pasterzami.
Diana - patronka zwierząt, kwitnącej przyrody, zielonych gajów i polowań.
Neptun - dowodził bóstwami wód.
Personifikacje w mitologii rzymskiej:
Rzeczą typową dla religii rzymskiej jest wielość personifikacji, czyli uosobionych pojęć moralnych, uczuć ludzkich, pragnień, itp.
| Bóstwo |
Co uosabia |
Jak je przedstawiano |
| Fides |
wierność |
z kłosami i koszem pełnym owoców |
| Concordia |
zgoda |
z rogiem obfitości |
| Virtus |
dzielność |
w uzbrojeniu |
| Honos |
honor |
w uzbrojeniu |
| Spes |
nadzieja |
z kwiatem w dłoni |
| Pudicitia |
wstydliwość |
w grubej zasłonie |
| Clementia |
łagodność |
z berłem w ręce |
| Mercurius |
spryt handlowy |
podobnie jak Hermesa |
| luventus |
młodość |
- |
|