Reklama

O starożytności

Reklama

Utwory

Reklama

Autorzy

Wypracowania

Bibliografia



Edyp i Antygona - Antoni Brodowski (1828)
Źródło: Antoni Brodowski [online]. Wikipedia : wolna encyklopedia, 2010-09-17 16:01Z [dostęp: 2010-12-18 15:35Z]. Dostępny w Internecie: http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Antoni_Brodowski&oldid=23251236

Tytuł: Mitologia

Podtytuł: Legendy tebańskie

Autor: Jan Parandowski

Streszczenie mitu o Labdakidach = mit o Edypie:

Lajos objął tron w Tebach po Amfinionie i Dzetosie. Wyrocznia ostrzegła władcę, że zabije go syn, a następnie ożeni się ze swoją matką, Jokastą. Aby zapobiec tragedii jak tylko urodził się chłopiec przekłuto mu pięty i porzucono w górach. Znaleźli go pasterze i oddali na wychowanie bezdzietnej królowej Koryntu. Chłopczyk miał nabrzmiałe od przekłucia pięty więc nazwano go Ojdipus (Edyp) - człowiek o spuchniętych nogach. Edyp czuł się źle nie znając swojego pochodzenia udał się więc do wyroczni delfickiej, która upomniała go, że nie może wrócić do ojczyzny, gdyż zabije ojca i poślubi matkę. Sądząc, że jego rodzicami jest para z Koryntu postanowił gdzie indziej założyć sobie dom. W ciasnym wąwozie górskim spotkał wóz na którym jechał wielki pan w towarzystwie służby. Służba krzyknęła do Edypa aby usunął się z drogi, ten jednak tego nie uczynił i wywiązała się pomiędzy nimi bójka podczas której tamci ponieśli śmierć. Edyp nie wiedział jeszcze wtedy, że ów pan na wozie to jego ojciec Lajos.

Tymczasem w Tebach rządy objął Kreon, szwagier Lajosa. Kilka dni później w górach pojawił się straszy potwór, który pożerał ludzi - Sfinks, z twarzą i piersiami kobiety, ciałem lwa i skrzydłami. Sfinks oznajmił, że opuści ziemię tebańską dopiero gdy ktoś odgadnie zagadkę, której nauczył się od Muz: Co to za zwierzę, obdarzone głosem, które z rana chodzi na czworakach, w południe na dwóch nogach, a wieczorem na trzech? Zdesperowany Kreon ogłosił, że ten kto odgadnie zagadkę otrzyma królestwo tebańskie i Jokastę za żonę. Edyp przybył w tym samym dniu do miasta, w nocy przyśnił mu się sen z rozwiązaniem zagadki. Rano poszedł więc do Sfinksa i oznajmił, że chodziło o człowieka, który w dzieciństwie chodzi na czworaka, później na dwóch nogach, a na starość podpiera się laską.

Edyp ożenił się z Jokastą i zaczął swoje rządy. Jokasta urodziła dwóch synów: Polinejkesa i Eteoklesa, oraz dwie córki: Antygonę i Ismenę. Podwójna zbrodnia Edypa spowodowała, że miasto zaczęły nawiedzać dalsze klęski: nic nie rosło, zwierzęta się nie rozmarzały, a dzieci rodziły się martwe. Na pomoc wezwano ślepego starca Tejrezjasza. Stracił wzrok w młodości, gdy podglądał nagą Atenę w kąpieli. Posiadał moc jasnowidzenia i rozumiał mowę ptaków. Stwierdził, że król Teb jest winien ojcobójstwa i kazirodztwa. Gdy Jokasta to usłyszała powiesiła się, a Edyp wykuł sobie oczy, odział się w łachmany i przy pomocy dwóch córek szukał ziemi, w której złoży się do grobu. Zaszedł do Kolonos pod Atenami i umarł.

W Tebach zostali dwaj królowie Eteokles i Polinejkes, którzy uzgodnili, że co roku będą wymieniać się władzą. Eteokles pierwszy objął rządy, lecz po upływie roku nie chciał oddać władzy i wygnał brata z kraju. Polinejkes schronił się w Argos u króla Adrastosa, ożenił się z jego córką i namówił władcę do zaatakowania Teb. W czasie starć wszyscy wrogowie polegli, a władzę objął Kreon, który zakazał grzebania zwłok zdrajcy Polinejkesa. Antygona nie posłuchała zakazu, pochowała ciało brata, a za karę zamurowano ją żywcem w piwnicy.

Dziesięć lat później synowie wodzów pokonanych pod Tebami przygotowali nową wyprawę wojenną. Jako, że miasto było słabe Tejrezjasz doradził Tebańczykom wysłać do nieprzyjaciół poselstwo z prośbą o pokój. Tymczasem oni korzystając z rozejmu uciekną z oblężonych murów. Kiedy rozważono warunki pokoju, wszyscy mieszkańcy naładowali wozy dobytkiem, wsadzili na nie żony i dzieci i opuścili miasto. Po drodze Tejrezjasz umarł napiwszy się wody ze źródła. Tymczasem wojska nieprzyjacielskie weszły do Teb, zburzyły je doszczętnie, a pozostałe skarby posłały w ofierze świątyni delfickiej.

Ród Labdakidów:

To potomkowie Labdakosa zamieszkującego Teby. Członkami rodu byli: Lajos, Edyp, Polinejkes, Eteokles, Antygona i Ismena.

Kontynuacją mitu jest Antygona Sofoklesa, do jego treści nawiązuje także Król Edyp, tego samego autora.

 

 


Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Więcej informacji o plikach cookies.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu.