Tytuł: Mitologia

Podtytuł: Narodziny świata

Autor: Jan Parandowski

Streszczenie mitu o narodzinach świata (kosmogonia):

Świat powstał z Chaosu złożonego z ziemi, ognia, wody i powietrza. Z chaosu wyłoniły się dwa potężne bóstwa: Gaja (Ziemia) i Uranos (Niebo). Ich dziećmi byli: Gigantowie (najstarszy Okeanos, a najmłodszy Kronos), Sturęcy (hekatonchejrowie) i Kiklopowie (cyklopi). Uranos widząc swoje okrutne i szkaradne potomstwo strącił je do Tartaru za wyjątkiem jednak Kronosa. Gaja znienawidziła za to męża i uknuła spisek z Kronosem, ten uzbrojony w żelazny sierp okaleczył ojca i  strącił go z tronu.  Z krwi Uranosa powstały trzy boginie zemsty Erynie. Wówczas zrodziło się nowe pokolenie gigantów i nimf. Rządy rozpoczął Kronos z  żoną Reją. Uranos wcześniej przeklął Kronosa: w przyszłości jego dzieci miały odebrać mu władzę. Aby tego uniknąć Kronos kolejno pożerał swoje potomstwo. Reja ostanie swoje dziecko - Dzeusa, ukryła na ziemi, a mężowi dała do pożarcia kamień zawinięty w pieluchę. Dzeusem opiekowała się koza Amalteja (z jej złamanego rogu powstał róg obfitości, a ze skóry tarcza - egida). Gdy Zeus dorósł postanowił pokonać ojca. Poprosił matkę by dała mu środek wymiotny, a ten zwrócił połknięte dzieci: Posejdona, Hadesa, Herę, Demeter i Hestię.  Rozpętała się wojna pomiędzy Kronosem, który zajął góry Otrys a Dzeusem, który wraz ze sprzymierzeńcami zajął Olimp. Dzeus zwyciężył dzięki wydobytym z Tartaru sturękim i kiklopom, pokonał ojca wykutymi przez nich piorunami.  Potem rządził wraz z rodzeństwem, ożenił się ze swoją siostrą Herą. Dokonał także podziału władzy, sobie przydzielił niebo i ziemię wraz z Olimpem, Hadesowi podziemia, a Posejdonowi morza. Wkrótce jednak przeciwko Dzeusowi wystąpili giganci, synowie ziemi. Najstraszniejszy z nich był Tyfon, przeraził bogów tak bardzo, że uciekli do Egiptu i ukryli się pod postaciami różnych zwierząt. Jedynie Dzeus pozostał aby walczyć, pokonał Tyfona żelaznym sierpem i złożył pod skałami Sycylii.

 

 

Wnioski płynące z opisu stworzenia świata:

  • walka o tron,
  • liczne zdrady,
  • pierwsi potomkowie bogów są szkaradni i potworni,
  • świat powstaje chaotycznie,
  • razem z bogami rodzi się ziemia.