Sokrates (469 - 399 p.n.e.)

Miał żonę Ksantypę i dwóch synów. Był nauczycielem Platona i pośrednio Arystotelesa. Nie zostawił po sobie żadnych pism, a jego poglądy znamy z relacji Platona. Stworzył podstawy etyki i logiki. Głosił pogląd o istnieniu absolutnego dobra, a poznawanie go i dążenie do niego to zadanie prawdziwego, myślącego człowieka. Swoich poglądów nie spisał, ale nazwał je. Prowadził dyskusje na placach i ulicach Aten. Nie dbał o swój wygląd, toteż zazwyczaj był obdarty, ale zawsze otoczony wianuszkiem uczniów. Gdy miał 70 lat oskarżono go o demoralizację młodzieży i wprowadzanie nowych bogów za co skazany został na śmierć poprzez wypicie cykuty. Metodą przekonywania Sokratesa było zadawanie umiejętnych pytań i prowadzenie do dyskusji. Rozmawiał z młodymi ludźmi o nurtujących ich problemach. Przeciwnikami Sokratesa byli sofiści, czyli zawodowi nauczyciele mądrości, uczący za pieniądze przede wszystkim sztuki mówienia. Uważali, że prawdziwa wiedza jest dla człowieka całkowicie niedostępna. W związku z tym cokolwiek powiemy, będzie to równie słuszne. Uważali, że lepiej skupić się na sposobach przekonywania rozmówcy. Słowami bowiem jak zauważyli można udowodnić wszystko. Sokrates zwalczał poglądy sofistów.

Nauki Sokratesa:

• Uczył cnoty, nazywał ją działalnością (arete) i najwyższą wartością etyczną. Cnotą nazywał sprawiedliwość, odwagę, świadomość dobra i zła.
• Wiedza jest osiągalna dla każdego człowieka.
• Wiedza prowadzi do szczęścia, więc nawoływał: poznaj samego siebie.
• Zdobywając wiedzę zyskujemy dobro i szczęście.
• Demaskował pozorną wszechwiedzę człowieka. Mówił o sobie i o innych: Jedno wiem, że nic nie wiem. Niewiedza Sokratejska zakładała, że jedynie brak zaufania dla uznanych prawd umożliwia twórcze poszukiwanie prawdy, cnoty i dobra.
• Dobro pochodzi z mądrości, a zło z głupoty. To co jest dobre jest także piękne. Mądrość, dobro i piękno zapewniają człowiekowi prawdziwe szczęście.