Reklama

O starożytności

Reklama

Utwory

Reklama

Autorzy

Wypracowania

Bibliografia


Uniwersalny charakter mitów greckich:

Nawiązania do mitów w literaturze:

mit nawiązania
Mit o Prometeuszu:
  • Dziady cz. III - A. Mickiewicz
  • Grób Agamemnona - J. Słowacki
  • Ludzie bezdomni - S. Żeromski
  • Stary Prometeusz - Z. Herbert

Mit o Narcyzie

  • Pieśń o Narcyzie - Owidiusz
  • Lalka - B. Prus
  • Narcyz - M. Pawlikowska-Jasnorzewska

Mit o Orfeuszu i Eurydyce

  • Rehabilitacja - W. Szymborska
  • Przez furie jestem targany jak Orfeusz ... - J. Słowacki
  • Tren XIV - J. Kochanowski
Mit o Dedalu i Ikarze
  • Oda do młodości - A. Mickiewicz
  • Ikar - J. Iwaszkiewicz
  • Wciąż o Ikarach głoszą - E. Bryll
  • Dedal i Ikar - Z. Herbert
Mit o Syzyfie
  • Syzyfowe prace - S. Żeromski
  • Mit Syzyfa - A. Camus
Mit o Tezeuszu:
  • Boska komedia - Dante Alighieri
  • Do fraszek - J. Kochanowski
  • Lalka - B. Prus
  • Imię róży - U. Eco
  • Sklepy cynamonowe, Sanatorium pod Klepsydrą - B. Schulz
  • Proces - F. Kafka
Mit o Nike
  • Wczorajszemu - T. Gajcy
  • Nike, która się waha - Z. Herbert
  • Nike z Samotraki– Leopold Staff
  • Nike - J. Lechoń
  • Nike - M. Pawlikowska-Jasnorzewska

 

Wstęp do uniwersalnego charakteru mitów:

Mity prezentują zachowania bogów, ludzi i herosów, które przetrwały i są aktualne do dnia dzisiejszego. W życiu codziennym stale mamy do czynienia z tematami opisanymi w mitach, np. miłość, zazdrość czy walka o władzę. Mity w całości były tworem ludzkiej wyobraźni, stąd też wszystko czego dotyczyły miało związek z człowiekiem. Prezentowały ludzkie postawy i zachowania, opowiadały o ludzkich pragnieniach i namiętnościach. Prezentowały tradycje i obyczaje ówczesnych ludzi. Dawały ludziom pełne i logiczny obraz otaczającego ich świata. Mity umożliwiają nam dziś poznanie kultury starożytnej Grecji. Powstałe w tym okresie utwory pełne są aluzji i odniesień do mitów. W późniejszych epokach wielokrotnie nawiązywano do tradycji antycznych. Z czasem dzieła z tego okresu, z uwagi na ich piękno, harmonię i ład zaczęto określać mianem klasycznych. Mity stały się także podstawą do powstania archetypów i toposów. Mianem archetypów określa się pradawne, niezmienne wyobrażenia, które tkwią w świadomości zbiorowej do dzisiaj, np. Narcyz jako obraz miłości własnej. Topos stanowi powtarzający się obraz i motyw, np. teatr, ikarowy lot.

Nawiązania do mitów w epokach późniejszych zawsze umożliwiały wyrażanie obecnej sytuacji człowieka. Niezależnie od momentu ich powstania na stałe funkcjonują w ludzkiej wyobraźni.

Wciąż o Ikarach głoszą - Ernesty Bryll

Autor opowiada o znanym obrazie Brueghla pt. Upadek Ikara w kontekście skłonności Polaków do wielkich chwilowych uniesień.  Uważa je za wadę, gdyż w połączeniu z nieumiejętną oceną sytuacji nie przynoszą niczego dobrego. Podmiot liryczny mówi:

... nie gapić

trzeba się nam w Ikary, nie upadkiem smucić

- choćby najwyższy...

A swoje ucapić,

Czy Dedal, by ratować Ikara, powrócił?

Nike która się waha - Zbigniew Herbert

Jednym z ulubionych wątków Herberta jest mitologia grecka. Dzięki nim ukazuje współczesne konflikty w bardzo szerokiej perspektywie. Zniszczoną wojną Warszawę przyrównuje do zburzonej Troi.  W wierszu młodzieńca idącego na wojnę chce ucałować grecka bogini zwycięstwa. Powstrzymuje się jednak, nie chce wystraszyć chłopca, który wkrótce zginie za ojczyznę.

Apollo i Marsjasz - Zbigniew Herbert

Herbert nawiązuje do słynnego zwycięstwa Apolla w konkursie muzycznym, nad sylenem Marsjaszem. Przeciwstawia sobie dwie kultury, jedną opartą na urodzie, a drugą na cierpieniu. Apollo jest reprezentantem zimnej, estetycznej harmonii, która wypada blado, w porównaniu z ludzkim cierpieniem.

Zakończenie do uniwersalnego charakteru mitów:

Mity stanowiły podstawę dla literatury i sztuki antycznej. Obecnie nie traktuje się ich od dawna jako wierzeń religijnych. Uznawane są raczej za opowieści o symbolicznym znaczeniu, które dawały ludziom możliwość interpretowania otaczającego ich świata i siebie samych. Ich tworzenie przypisywano kulturom pierwotnym, ale nie jest to prawdą. Nawet współcześnie w kulturze tworzą się mity, ale tym razem bardziej na potrzeby filmów. Wystarczy wspomnieć o najnowszym filmie Jamesa Camerona, pt. Avatar, w którym obserwujemy przepiękną rajską krainę. Poprzez swój metaforyczny język mity przekazują nam wiele trafnych prawd i uogólnień.

 


Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Więcej informacji o plikach cookies.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu.