Starożytność - skarbnica wiedzy o epoce starożytnej

Antygona a Kreon

Kto ma rację Antygona czy Kreon:

Główny konflikt z jakim mamy do czynienia w Antygonie jest konfliktem wartości reprezentowanych przez parę głównych bohaterów: Antygonę, siostrę Eteoklesa i Polinejkesa z jej stryjem Kreonem, nowym władcą Teb.  Istotą konfliktu staje się próba rozwiązania sporu, którego rozwiązać się nie da. Nie sposób bowiem jednoznacznie określić, które prawa są ważniejsze: te spisane, a ustalane przez ludzi (zdaniem Kreona), czy te niespisane boskie (zdaniem Antygony).

Zdaniem Kreona Polinejkes był zdrajcą, musi więc zostać ukarany. Jako, że Polinejkes i Eteokles nie żyją Kreon stwierdza, że pośmiertny los zdrajcy i jego barta nie może być tożsamy. Król twierdzi, że gdyby obu pochowano zatarłaby się różnica pomiędzy wierną służbą ojczyźnie, a zdradą.

Antygona łamiąc królewski zakaz grzebania zwłok, przeciwstawiła się prawom rządzącym w państwie. Argumentuje, że przestrzega praw boskich, a zgodnie z nimi każdy kto umarł musi zostać pochowany, niezależnie od tego jakich niecnych czynów dopuścił się za życia. Czuje się zobowiązana pochować brata. Jest pewna, że nikomu na ziemi nie wolno łamać praw obowiązujących w krainie zmarłych.

Dla Kreona najważniejszą wartością jest utrzymanie władzy w państwie, w którym rządzi silną ręką. Jest przekonany o najwyższej wartości ładu w życiu społecznym,  dzięki temu państwo będzie silne, co pośrednio zapobiegnie dalszym najazdom. Jako władca jest jednakowo sprawiedliwy dla wszystkich. Gdy okazuje się, że to Antygona pochowała zdrajcę, nie zmienia zdania i postanawia bezwzględnie ukarać siostrzenicę, mimo, że jest ukochaną jego syna Hajmona. Dla Kreona najważniejsze jest państwo jako zbiorowość ludzi, którzy przestrzegają powszechnie obowiązujących zasad ładu społecznego. Człowieka określa bowiem przede wszystkim jego miejsce w zbiorowości, toteż  osoba, która dopuściła się haniebnego czynu musi zostać ukarana, ku przestrodze innym buntownikom. Dla Antygony najważniejsza jest natomiast  jednostka ludzka, nie dba o jej miejsce i rolę w społeczeństwie. Istnieją pewne prawa najwyższe (boskie) wobec których wszyscy powinnyśmy być jednakowo traktowani.

Im więcej w państwie zasad i racjonalności, tym lepiej dla samego państwa. Stąd brała się stanowczość i bezwzględność Kreona. Jego decyzje nie wynikały ze złego charakteru, lecz z konsekwencji w jaką popadł. Dla Antygony najważniejsza pozostaje druga osoba, dlatego tak wytrwale dąży do pochowania brata, nawet gdy wie, że przypłaci to życiem.

Ismena próbowała pogodzić poglądy, które propagował Kreon i Antygona. Na tym jednak polega konflikt tragiczny, że nie ma możliwości, aby sprawa zakończyła się pomyślnie. Nie ma jednego najlepszego rozwiązania, które zadowoli wszystkich. Mimo, ze Kreon  w pewnym momencie się opamiętał się i za namową Tejrezjasza zmienia zdanie, jest już za późno. Okazuje się, że tragicznych skutków jego stanowczości nie da się już odwrócić. Śmierć poniosły wszystkie najbliższe Kreonowi osoby, jego syn Hajmon i żona Eurydyka, a także Antygona.

Gdy obserwujemy spór toczony przez Antygonę i Kreona, można dojść do wniosku, że sam autor – Sofokles, bliższy jest racjom wygłaszanym przez Antygonę.