Starożytność - skarbnica wiedzy o epoce starożytnej

Antygona jako tragedia antyczna

Antygona jako przykład tragedii antycznej:

Antygona Sofoklesa spełnia wszystkie cechy tragedii antycznej.

1. Spełnia zasadę 3 jedności:

  • czasu – doba, akcja trwa tyle ile trwa przedstawienie
  • miejsca – przed pałacem królewskim w Tebach, o wszystkich wydarzeniach toczących się poza pałacem dowiadujemy się od posłańca
  • akcji – dotyczy ściśle określonego problemu, Antygona przeciwstawia się woli Kreona, utwór opowiada o konsekwencjach jej czynu, brak wątków pobocznych, mamy więc jeden wątek i brak scen epizodycznych

2. Źródłem fabuły jest mitologia

3. Występuje konflikt tragiczny. Konflikt nie możliwy do rozwiązania, w którym każda decyzja zbliża nas do katastrofy. Główny konflikt tragiczny reprezentowany jest przez Kreona, który obstaje za przestrzeganiem praw państwowych ustanowionych przez człowieka. Wartości przeciwstawne odzwierciedla Antygona, która za najwyższe uznaje prawa boskie. Obie racje posiadają swoje uzasadnienie, ale jednocześnie wzajemnie się wykluczają, gdyż należą do różnych porządków: ziemskiego i boskiego. Do wszystkich nieszczęść doprowadza fatum, jako niewidzialna siła, która rządzi ludzkim losem.

  • prawa boskie – Antygona
  • prawa ludzkie – Kreon
  • jednostka – Antygona, Hajmon
  • prawo obowiązku – Kreon
  • prawo miłości – Antygona
  • uczucie – Antygona
  • rozum – Ismena

4. Wina tragiczna

  • Antygona –  Naruszając królewski zakaz jednocześnie wyrządziła szkodę państwu i musi zostać za to ukarana. Jej postępowanie wynika z chęci przestrzegania praw boskich.
  • Kreon – wystąpił przeciwko boskim prawom, wydając zakaz grzebania zwłok zbłądził tragicznie, i od tej pory każdy jego rozkaz zbliża go do katastrofy.

5. Ironia tragiczna – Im Kreon jest bardziej konsekwentny, i rzetelniej wypełnia swoje obowiązki jako władca, tym szybciej zbliża się do katastrofy.

6. Bohaterowie pochodzą z wysokiego rodu, o wysokiej pozycji. Kreon, Antygona, Ismena, Hajmon i Eurydyka należą do rodziny królewskiej.

7. Chór jest stale obecny na scenie i pełni rolę komentatora – moralisty. Informuje nas o wcześniejszych wydarzeniach, wyjaśnia co dzieje się na scenie, ocenia bohaterów, bierze udział w akcji.

8. Na scenie występuje nie więcej niż 3 aktorów

9. Jedność stylu, wszystkie postacie mówią jednakowym wysokim stylem, nawet posłaniec.

10. Zasada decorum, nastrój cały czas jest podniosły, wysoki.

11. Tekst zbudowany z epejzodionów, na zmianę ze stasimonami, co świadczy o zachowaniu kompozycji

12. Określona budowa akcji: ciąg wydarzeń przyczynowo-skutkowych, które układają się kolejno w fazy: wprowadzenie, zawiązanie, rozwinięcie, perypeta, katastrofa i rozwiązanie.

Antygonę możemy uznać za wzór tragedii antycznej.