Mit o Labdakidach


Edyp i Antygona – Antoni Brodowski (1828)
Źródło: Antoni Brodowski [online]. Wikipedia : wolna encyklopedia, 2010-09-17 16:01Z [dostęp: 2010-12-18 15:35Z]. Dostępny w Internecie: http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Antoni_Brodowski&oldid=23251236

Tytuł: Mitologia
Podtytuł: Legendy tebańskie
Autor: Jan Parandowski

Streszczenie mitu o Labdakidach = mit o Edypie

Lajos objął tron w Tebach po Amfinionie i Dzetosie. Wyrocznia ostrzegła władcę, że zabije go syn, a następnie ożeni się ze swoją matką, Jokastą. Aby zapobiec tragedii jak tylko urodził się chłopiec przekłuto mu pięty i porzucono w górach. Znaleźli go pasterze i oddali na wychowanie bezdzietnej królowej Koryntu. Chłopczyk miał nabrzmiałe od przekłucia pięty więc nazwano go Ojdipus (Edyp) – człowiek o spuchniętych nogach. Edyp czuł się źle nie znając swojego pochodzenia udał się więc do wyroczni delfickiej, która upomniała go, że nie może wrócić do ojczyzny, gdyż zabije ojca i poślubi matkę. Sądząc, że jego rodzicami jest para z Koryntu postanowił gdzie indziej założyć sobie dom. W ciasnym wąwozie górskim spotkał wóz na którym jechał wielki pan w towarzystwie służby. Służba krzyknęła do Edypa aby usunął się z drogi, ten jednak tego nie uczynił i wywiązała się pomiędzy nimi bójka podczas której tamci ponieśli śmierć. Edyp nie wiedział jeszcze wtedy, że ów pan na wozie to jego ojciec Lajos.

Tymczasem w Tebach rządy objął Kreon, szwagier Lajosa. Kilka dni później w górach pojawił się straszy potwór, który pożerał ludzi – Sfinks, z twarzą i piersiami kobiety, ciałem lwa i skrzydłami. Sfinks oznajmił, że opuści ziemię tebańską dopiero gdy ktoś odgadnie zagadkę, której nauczył się od Muz: Co to za zwierzę, obdarzone głosem, które z rana chodzi na czworakach, w południe na dwóch nogach, a wieczorem na trzech? Zdesperowany Kreon ogłosił, że ten kto odgadnie zagadkę otrzyma królestwo tebańskie i Jokastę za żonę. Edyp przybył w tym samym dniu do miasta, w nocy przyśnił mu się sen z rozwiązaniem zagadki. Rano poszedł więc do Sfinksa i oznajmił, że chodziło o człowieka, który w dzieciństwie chodzi na czworaka, później na dwóch nogach, a na starość podpiera się laską.

Edyp ożenił się z Jokastą i zaczął swoje rządy. Jokasta urodziła dwóch synów: Polinejkesa i Eteoklesa, oraz dwie córki: Antygonę i Ismenę. Podwójna zbrodnia Edypa spowodowała, że miasto zaczęły nawiedzać dalsze klęski: nic nie rosło, zwierzęta się nie rozmarzały, a dzieci rodziły się martwe. Na pomoc wezwano ślepego starca Tejrezjasza. Stracił wzrok w młodości, gdy podglądał nagą Atenę w kąpieli. Posiadał moc jasnowidzenia i rozumiał mowę ptaków. Stwierdził, że król Teb jest winien ojcobójstwa i kazirodztwa. Gdy Jokasta to usłyszała powiesiła się, a Edyp wykuł sobie oczy, odział się w łachmany i przy pomocy dwóch córek szukał ziemi, w której złoży się do grobu. Zaszedł do Kolonos pod Atenami i umarł.

W Tebach zostali dwaj królowie Eteokles i Polinejkes, którzy uzgodnili, że co roku będą wymieniać się władzą. Eteokles pierwszy objął rządy, lecz po upływie roku nie chciał oddać władzy i wygnał brata z kraju. Polinejkes schronił się w Argos u króla Adrastosa, ożenił się z jego córką i namówił władcę do zaatakowania Teb. W czasie starć wszyscy wrogowie polegli, a władzę objął Kreon, który zakazał grzebania zwłok zdrajcy Polinejkesa. Antygona nie posłuchała zakazu, pochowała ciało brata, a za karę zamurowano ją żywcem w piwnicy.

Dziesięć lat później synowie wodzów pokonanych pod Tebami przygotowali nową wyprawę wojenną. Jako, że miasto było słabe Tejrezjasz doradził Tebańczykom wysłać do nieprzyjaciół poselstwo z prośbą o pokój. Tymczasem oni korzystając z rozejmu uciekną z oblężonych murów. Kiedy rozważono warunki pokoju, wszyscy mieszkańcy naładowali wozy dobytkiem, wsadzili na nie żony i dzieci i opuścili miasto. Po drodze Tejrezjasz umarł napiwszy się wody ze źródła. Tymczasem wojska nieprzyjacielskie weszły do Teb, zburzyły je doszczętnie, a pozostałe skarby posłały w ofierze świątyni delfickiej.

Ród Labdakidów

To potomkowie Labdakosa zamieszkującego Teby. Członkami rodu byli: Lajos, Edyp, Polinejkes, Eteokles, Antygona i Ismena.

Kontynuacją mitu jest Antygona Sofoklesa, do jego treści nawiązuje także Król Edyp, tego samego autora.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *