Biblia-nazwa, utrwalanie, język, autorzy

Nazwa Biblia

  • Nazwa Biblia pochodzi od gr. słowa biblios – łodyga paiprusa. Papirus to rodzaj trzciny rosnącej na Nilem, był jednym z pierwszych materiałów piśmiennictwa. Później nazwa ta oznaczała zwój papirusu, księgę (od gr. biblion w liczbie mnogiej biblia). Słowa biblia oznacza, więc dosłownie księgi.
  • Druga nazwa to Pismo święte Starego i Nowego Testamentu. Od łac. testamentum – przymierze, jako przymierze zawarte przez Boga z człowiekiem, czyli stare i nowe przymierze bosko-ludzkie.
  • Biblia to jedyna księga w dziejach ludzkości, którą nazywamy po prostu księgą.
  • Biblia to objawione, natchnione słowo boże, przekazane przez ludzi wybranych, to dzieło będące podstawą judaizmu (tylko Stary Testament), religii protestanckiej oraz wierzeń chrześcijańskich (Stary i Nowy Testament), a więc kształtuje trzy religie.

Czas powstania i sposoby utrwalania Biblii

Zanim Biblia dotarła do naszych czasów w postaci grubego tomu obejmującego około półtora tysiąca stron istniała w różnych innych postaciach. Najpierw w formie ustnie przekazywanej tradycji. Izraelici opowiadali synom dzieje narodu sięgające czasów patriarchalnych: Abrahama, Izaaka i Jakuba od XVIII w. p.n.e., przekazywali fakty czasem sprzed 500 lat! Ludzie starożytni nieustannie ćwiczyli swoją pamięć i stosowali formy przekazu służące zapamiętywaniu. Pierwsze zapiski biblijne sięgają początków piśmiennictwa.  Biblia istniała w postaci kamiennych tablic, zapisów wyrytych na materiale glinianym lub drewnianym, w postaci zwojów wyprawionych skór pozszywanych w jedną całość i nawijanych na ozdobne drążki lub spisana na papirusie czy pergaminie.

Księgi Biblii dzielą się na rozdziały, a te na wersety, co umożliwia łatwiejsze odnalezienie tekstu.

Kolejne sposoby utrwalania Biblii

  • tradycja ustna (czasy Abrahama, Izaaka, Jakuba) około XVII-XV w. p.n.e.
  • kamień i gliniane skorupki (Mojżesz) około XV-VI w. p.n.e.
  • papirus, zwoje, kodeksy (Jeremiasz, Ezechiel) VI w. p.n.e. – I n.e.
  • rękopis (Bogurodzica) XII w. n.e.
  • papier, druk(Gutenberg) XV w. n.e.

Najstarszy papirus z fragmentem Ewangelii św. Jana, odnaleziony w Egipcie, pochodził z lat 97-138. Dochowane kodeksy z pergaminu pochodzą z IV i V w. i zawierają prawie całe teksty Starego i Nowego Testamentu. Biblia powstała na przestrzeni wielu wieków. Badacze twierdzą, że najstarsze teksty znajdujące się w Biblii pochodzą z XIII w. p.n.e., najmłodsze zaś zostały spisane około 100 lat p.n.e. Księgi Izajasza, Jeremiasza i Ezechiela datuje się na VIII a VI w. pn.e., czyli czasy Homera w Grecji. Na przełomie V i IV w p.n.e. powstała Księga Hioba, Koheleta oraz Pieśń nad Pieśniami. Nowy Testament w całości powstał po śmierci Jezusa Chrystusa w dość krótkim czasie tj. w latach 51-96 n.e. (księgi napisane najpóźniej to Ewangelia i Apokalipsa św Jana).

Język Biblii

Biblia jest trójjęzyczna, gdyż jej oryginalne teksty zostały spisane w 3 językach:

  • hebrajski (większość ksiąg ST)
  • grecki (używany przez Żydów mieszkających poza Palestyną, w diasporach (od gr. diaspora-rozproszeni)
  • aramejski (niektóre fragmenty ST)

Autorzy Biblii

Prawie żadna księga Starego Testamentu nie została napisana przez jednego człowieka, ani jednym ciągiem. Pierwotny zapis rozszerzał się, rozrastał uzupełniony nowymi komentarzami. Autorów jest wielu, a ponieważ nie zachowały się żadne oryginalne fragmenty, tylko ich opisy, większość autorów jest anonimowa. Czasem jednak błędnie przypisywano autorstwo niektórych tekstów konkretnym osobom. Znani są natomiast twórcy Nowego Testamentu. Jego autorami są uczniowie Jezusa Chrystusa, którzy przekazali jego słowa. Ewangelie Mateusza, Marka i Łukasza nazywamy synoptycznymi, ponieważ można tu zauważyć literackie podobieństwo (gr. synopis – wspólne spojrzenie).

Kanon ksiąg uznanych za święte przez Żydów, protestantów i chrześcijan

Żydzi protestanci chrześcijanie
liczba ksiąg 24 39 73
kanon ksiąg uznanych za święte Pięcioksiąg, księgi proroków (Jozuego, Sędziów, Samuela, Królewskiej, Izajasza, Jeremiasza, Ezechiela i dwunastu proroków mniejszych), Pisma (księgi: Psalmów, Przysłów, Hioba, Pieśni nad Pieśniami, Rut, Lamentacje, Eklezjastesa, Estery, Daniela, Ezdrasza, Kroniki) księgi uznane przez Żydów ale w odmiennym układzie oraz 27 ksiąg Nowego Testamentu 46 ksiąg Starego Testamentu, czyli księgi żydowskie + księga Tobiasza, Judyty, greckie dodatki do księgi Estery, Księga Mądrości, Mądrość Syracha, Księga Barucha, List Jeremiasza, trzy greckie dodatki do Księgi Daniela, Pierwsza i Druga Księga Machabejska i 27 ksiąg Nowego Testamentu

Słynne postacie biblijne

Stary Testament:

  • Noe – sprawiedliwy mąż, którego Bóg uratował w czasie potopu. Dzięki niemu ocalała ludzkość i zwierzęta zebrane do arki.
  • Abraham – praojciec Izraela. Bóg zerwał z nim przymierze.
  • Józef – został sprzedany przez zazdrosnych braci kupcom. Tłumaczył prorocze sny faraona, sprowadził swój lud do krainy nad Nilem.
  • Mojżesz – prawodawca Izraela, wyprowadził Żydów z Egiptu
  • Dawid – król Izraela, pokonał Goliata
  • Salomon – syn Dawida, autor kilku ksiąg biblijnych, jest biblijnym uosobieniem mądrości.
  • Izajasz – prorok Starego Testamentu, zapowiedział przyjście Mojżesza

Nowy Testament:

  • Jezus z Nazaretu – cieśla, którego nauki stały się podstawą chrześcijaństwa, został uznany przez uczniów za syna bożego.
  • Maria – matka Jezusa, najdoskonalsza z niewiast, zdeptała węża (szatana)
  • Piotr – prosty rybak imieniem Szymon, uczeń Jezusa
  • Paweł – nawrócił się w drodze do Damaszku
  • Tomasz – jeden z uczniów Chrystusa, nazwany jest niewiernym Tomaszem, ponieważ nie uwierzył w zmartwychwstanie Jezusa dopóki nie dotknął ran zbawiciela.
  • Judasz – uczeń Chrystusa, który zdradził go za 30 srebrników

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *